Organist Brian Lamb ontdekt verloren gewaand muziekstuk Leo Weiner

Als ik terugdenk aan wat er allemaal is gebeurd sinds mijn succes bij een veiling in Boedapest 16 maanden geleden, kan ik niet geloven hoe het mijn leven heeft veranderd. Mijn oog viel op een stuk handgeschreven bladmuziek van een onbekende componist op de website van een veilinghuis. Mijn natuurlijke nieuwsgierigheid naar alles wat anders is zegt: ” ja, plaats een bod”, en zo deed ik het en was ik de gelukkig koper van dit mysterie-stuk. Ik wist alleen dat de naam van de componist Vandor Leo (in het Hongaars, altijd de familienaam eerst) was, en de titel was Csongor es Tunde, gebaseerd op een toneelstuk van Mikhail Vorosmarty. Het was zijn Opus 1 en heeft als ondertitel Scherco (sic) in een jong handschrift.
Mijn eerst impressie was dit is interessant, een partituur voor piano quatre-mains, heel mooi geschreven, echt netjes, maar al snel kwam de teleurstelling, er waren net voor het einde zes bladzijden leeg. De laatste twee bladzijden waren wel uitgeschreven, en het was duidelijk dat dat de Coda (het slotgedeelte) van het stuk was. Door mijn kennis zag ik meteen dat in de lege pagina’s het deel van het Scherzo na de introductie herhaald moest worden ( de recapitulatie). Ik kon ook meteen zien hoe het Coda-deel daarop moest volgen, en dat het dan precies zou passen. Dus de compositie was in feite compleet, alleen niet volledig uitgeschreven.
Inmiddels had ik me gerealiseerd dat dit misschien een onbekend stuk was, omdat ik online niets over dit stuk kon vinden. Het zou
potentieel een grote ontdekking kunnen zijn. Tijdens mijn onderzoek ontdekte ik dat Leo Weiner in zijn vroege jaren zijn naam veranderd heeft van Leo Vandor, via Leo Vandor-Weiner tot Leo Weiner. Hij behoort tot de belangrijkste Hongaarse leraren en componisten uit het begin van de twintigste eeuw. Opmerkelijk was dat hij zelf zijn Opus 1, een Piano kwintet en een
Scherzo voor orkest, heeft vernietigd omdat het niet “Scherzo-achtig” genoeg was voor zijn doelen, dit gebeurde in 1906. Sinds
1906 lag de partituur ongestoord in een la van een familie-vriendin van Weiner, tot 60 jaar na haar dood.
Omdat informatie over Weiner en zijn vroegere muziek moeilijk te vinden is benaderde ik een musicoloog uit Londen en zij bracht mij in contact met musicoloog Veronika Kusz in Boedapest die gespecialiseerd is in Leo Weiner. Samen hebben wij verder onderzoek
gedaan en de handgeschreven muziek onder de microscoop geplaatst. Dit gaf de bevestiging dat de muziek die ik heb gekocht een
onbekende bewerking door de componist is, waarschijnlijk van het orkeststuk uit 1906, het Scherzo voor orkest. Ondanks de positieve reacties van critici en publiek op de uitvoering van het oorspronkelijke muziekstuk, heeft Leo Weiner het origineel vernietigd.
Veronika Kusz en andere musicologen noemden de gevonden partituur een “major discovery” en na de onthulling van mijn vondst
noemden andere muziekliefhebbers in Hongarije mij plotseling een held. Door de hoge kwaliteit van de muziek waren mijn wensen heel simpel: het moet worden uitgevoerd en uitgegeven. In oktober 2024 tijdens de conferentie van musicologen uit Hongarije in Boedapest heeft mijn vriendin Veronika Kusz alles verteld over onze ontdekking en voor de eerste keer in 120 jaar werd het uitgevoerd. Na gesprekken met uitgever Editio Musica Budapest, ook aanwezig bij de conferentie, is mijn grote wens, dat het stuk wordt uitgegeven op de wielen gezet. Vanaf 4 juni is de muziek in de winkels te koop.
Iedere verzamelaar wil iets unieks ontdekken, maar meestal blijven zulke ontdekkingen in het bezit van de verzamelaar zonder dat
andere mensen dat weten. Met een stuk muziek is dat anders, nu de hele wereld weet dat wat was vernietigd is teruggevonden in een
onbekend versie en nu het voor het eerst beschikbaar is voor iedereen.

Brian Lamb